Texelse genealogie

Op de pagina zeebrieven schreef ik al over de familie Schelvis uit Den Hoorn. Eén vroeg-achttiende-eeuwse telg wordt niet genoemd in dit eerdere verhaal, namelijk schipper Reijer Jansz Schelvis. In de zeebrievenregisters wordt hij vanaf 1714 genoemd, met als thuishaven Texel. In de loop van het jaar 1717 verandert de thuishaven in Amsterdam. Vaak zegt dat alleen iets over de herkomstplaats van de reders, maar in dit geval blijkt het te kloppen. Reijer krijgt namelijk in maart 1717 een kerkelijke attestatie mee uit Den Hoorn om deze te vertonen in Amsterdam. Waardoor deze verhuizing is ingegeven weet ik natuurlijk niet echt. Toch zal het er zeker mee te maken hebben dat hij met de Amsterdamse Neeltje Alderts getrouwd was in de zomer van 1712 in Sloterdijk. In 1714 en 1716 laten Reijer en Neeltje een kind Aldert dopen in Amsterdam. Daarna heb ik niets meer gevonden over Neeltje. Het zou goed kunnen dat ze in het kraambed gestorven is, zoals veel vrouwen in de achttiende eeeuw. Re...

Twee broers Hassing én een zus In de zeventiende eeuw woonden Barend en Jan Dirksz Hassing in Oudeschild. Over Barend kunnen we een paar nadere bijzonderheden melden: hij was getrouwd met Aaltje Simons en samen hadden ze een zoon Lammert. Ook waren ze de eerste eigenaars van het huis dat nu het adres De Ruyterstraat 44 heeft. Er is een vermelding uit 1695 van een loods Barend Dirksz Bleeker, vermoedelijk is dat dezelfde persoon als Barend Dirksz Hassing. Van Jan Dirksz Hassing is eveneens een andere achternaam bekend, hij tekent in 1689 met Jan Dirksz Broer. Van Jan weten we iets meer. Zijn geboortejaar ligt rond 1652. Hij was getrouwd met Trijn Cornelis en kreeg in ieder geval een zoon Cornelis en een zoon Dirk. Cornelis werd geboren omstreeks 1686, Dirk ongeveer in 1690. De beroepsmatige activiteiten van Jan werden enkele malen genoteerd. In 1681 was hij schuitenvoerder, in 1694 slijter van brood en in 1700 een van de pachters van de wezenput. Jan was eigenaar van een huis - nu...

Naar aanleiding van het verschijnen van ons boek over Oudeschild worden er allerlei vervolgvragen gesteld door lezers van het boek. Soms is dat een aanleiding om nog eens goed naar een bepaald stukje tekst te kijken. In dit geval gaat het om een Amsterdamse familie waarvan drie opeenvolgende generaties de eigenaar zijn van De Enchuijser Maagd . Veel herbergiers in Oudeschild kwamen van de overkant, hadden hun roots dus niet in het dorp. Dat gold zeker voor Coenraad Goversz. Hij trouwde in 1693 in Amsterdam met Hilletje Jans Sonnevanger. Voor zover het ons bekend is, bleef de hoofdstad zijn woonplaats. Maar hij had wel iets met het eiland. Bij zijn ondertrouwinschrijving staat vermeld dat hij kaagschipper op (lees: naar) Texel was. Hij kwam trouwens van 't Hooge Veen en zijn verloofde kwam uit Meppelt. Beiden woonden op de Brouwersgracht, vlakbij de Texelse kade dus. Of hij langere tijd op Texel was, valt te betwijfelen. Er zijn in ieder geval vele vermeldingen in het Amsterdams...

Op 18 januari 1674 gingen Michiel de Clercq en Lucia Swol in ondertrouw in Amsterdam. Zij was op dat moment 26 jaar en woonde op de Dam in Amsterdam. Haar vader Cornelis Jansz Swol was ook aanwezig. Michiel was wat ouder, namelijk 32 jaar. Hij kwam uit 's-Gravenhage en werkte als klerk bij de admiraliteit in Amsterdam. Zijn vader gaf toestemming voor het huwelijk, maar was niet in persoon aanwezig waarschijnlijk omdat hij niet in Amsterdam woonde. Het huwelijk duurde kort: Lucia overleed al in juni van hetzelfde jaar. Michiel hertrouwde op 19 september 1677 te Ridderkerk met Adriana Henlo. Zij was afkomstig uit de Cluijndert en woonde in Dordrecht. Inmiddels was Michiel secretaris van het Edelmogende College ter Admiraliteit in Amsterdam. Het echtpaar liet minstens vijf kinderen dopen in Amsterdam, waarvan Johan de oudste was. Daarna verhuisden ze naar Texel en werd Michiel commissaris van de monstering. Uit 1687 zijn er twee Amsterdamse notariële aktes bewaard gebleven, waari...

Ons boek "Den Burg 1622-1830: Huizen, huiseigenaren en bewoners" bevat een heleboel persoonsnamen, maar toch worden lang niet alle inwoners van het dorp genoemd. Huurders bijvoorbeeld komen er bekaaid af. Er zijn maar een paar bronnen waarin ook de huurders systematisch vermeld worden: de belastinglijsten van 1742 en 1749 en de volkstelling van 1830. Verder worden ze incidenteel genoemd in het notarieel archief of in de notulen van de municipaliteit. Een flink aantal personen ontbreken dus in het boek. Daarbij zijn een aantal overkanters, mensen die zich niet definitief op Texel gevestigd hadden.Matthijs Cornelisz van Eijck was zo iemand. Hij werd omstreeks 1680 geboren, vermoedelijk in Amsterdam en had een zeevarend bestaan. Hij ontmoette de Texelse Bregje Jans Stro, die eerder getrouwd was geweest met Pieter Maartensz Vlaming uit De Waal. Zij was rond 1670 geboren en was dus een tiental jaar ouder. Uit haar eerste huwelijk had ze al een paar kinderen. Nadat het voorgenom...

Dorothea van der Merct (1737-1809) kwam uit een van oorsprong Zwolse familie, die al een paar generaties op Texel woonde. Een aantal mannelijke leden van de familie werkte tot 1795 voor de Admiraliteit van het Noorderkwartier. De man van Dorothea was Cornelis Franken. Hij werd commandeur ter zee genoemd en werkte voor de Amsterdamse Admiraliteit. Een vooraanstaande familie dus, al waren er zowel met Jacob -de vader van Dorothea- als met haar broer Hendrik een aantal problemen. In het Huydecoperarchief lees je bijvoorbeeld over de schade onder de schapen die de jachthonden van Jacob van der Merct aanrichtten. Dorothea trouwde begin 1761 in Amsterdam met Cornelis Franken. Hij kwam uit Gouda. Een lang en gelukkig huwelijk was hen echter niet beschoren: uit een Texelse notariële akte van eind juli 1765 blijkt dat Cornelis al is overleden. Voor zover bekend zijn er geen kinderen voortgekomen uit hun verbintenis. Zijn boedel was ook nog eens niets waard, zodat Dorothea deze verwierp....

De voormalige dienaar van justitie Adam Kalf overleed op 20 december 1829. Hij was op dat moment met 91 jaar de oudste inwoner van Texel. Volgens zijn overlijdensakte was zijn volledige naam Johann Adam Kalf en was hij afkomstig uit "Fliendorff in Hesselland". Maar ... die plaats bestaat en bestond helemaal niet. Dus zocht ik zijn huwelijk op in 1783 met Johanna Schwackelenburg zowel in het impostboek als in het gereformeerde trouwboek van Den Burg. Zijn vrouw was jongedochter, Adam bleek eerder getrouwd te zijn.Een eerdere huwelijksakte van Adam zou mogelijk een verdere aanwijzing voor zijn herkomst kunnen bevatten. Via de fantastische site openarch vond ik het volgende: Adam Kalf van Frielendorp, weduwnaar van Johanna Olij, trad op 27-5-1768 te Amsterdam in ondertrouw met Anna Geertruijd Bentink van Oldenzaal. En .... in Hessen blijkt een Frielendorf te zijn. Eureka!

In het Texelse notarieel archief is een interessante akte te vinden, die de sleutel vormt tot onderstaande fragmentgenealogie van de familie Botet. Oorspronkelijk heetten ze waarschijnlijk Boutet, later op Texel werd het Botet maar ook wel Potet. Volgens de notariële akte was deze familie "om de vrijheid van de protestantse religie" uit Frankrijk gevlucht. Via het Friese Balk kwam Lourens Jansz Boutet in Oudeschild terecht. GENERATIE I Ia. Lourens Jansz Boutet geboren in Balk, verongelukt in de storm van 1735 op de ree van Texel met schip van kapitein Andries Riet. Hij trouwt met Anneken Mattijsen Matijn, elders Annetje Anthonis Montijn genoemd. Ook zij was een vreemdeling. Zie generatie II voor hun kinderen. Ib. Catharine Boutet x Jacques Sapin, woonachtig in Amsterdam. Zij hebben o.a. een dochter Catherine oftewel Kaatje Sapin. Kaatje Sapin trouwt met Nicolas Violet. Zij laten in de Oude Waalse kerk in Amsterdam twee kinderen dopen. GENERATIE II IIa. Lijsbet Loure...

In het Texelse notarieel archief zijn veel scheepsverklaringen te vinden over kleine en grote ongemakken onderweg. Vaak niet zo spectaculair, maar wel ingrijpend voor de betrokkenen. Over het algemeen gaat het over schade aan het schip, kapers onderweg of onwillig personeel. Het waren bedrijfsrisico's, die nauwkeurig werden vastgelegd ten bate van de opdrachtgevers. Zij moesten immers voor de extra uitgaven opdraaien. Hierdoor zijn allerlei details overgeleverd over scheepsreizen van een paar eeuwen geleden. Zo was "de jonge Maria" eind 1768 onderweg naar Suriname al gestrand in Medemblik. Een fikse storm op 1-12-1768 maakte een reperatie van hun schip noodzakelijk. Bijna drie maanden later was het schip weer reisklaar en zeilden ze van Medemblik naar Texel. Daar lagen ze op de ree. Per lichter werden goederen aangevoerd en deze werden in het schip overgenomen. Dat kostte nog weer een paar weken, zodat een deel van de bemanning ten slotte op 16 maart verklaarde da...

In het gereformeerde doopboek van Oudeschild wordt in 1744 de doop van een kind uit Guinea van ongeveer acht jaar opgeschreven. Het kind heet Nicolaus, net als zijn vader Nicolaus Mattijs van der Nood de Gieter. Volgens het doopboek is de moeder onbekend. Aan het waarheidsgehalte van deze laatste mededeling kun je ernstig twijfelen, maar meer details over de moeder zijn een kleine driehonderd jaar later in ieder geval niet meer te achterhalen. Drie jaar later is er nogmaals een kind gedoopt in Oudeschild van dezelfde vader, genaamd Matteis. Ook dit kind werd geboren in Guinea en bij de doop was het ongeveer zeven jaar oud. De moeder komt er weer bekaaid af en werd dit keer alleen aangeduid met "een zwarte". Waarschijnlijk werden de jongetjes bij hun moeder weggehaald en meegenomen naar Nederland zodra ze enigszins zelfstandig konden functioneren. Heel erg treurig. Over de vader is het een en ander bekend. Het was dan ook niet de eerste de beste. Hij was heer van ...

Samen met mijn broer ben ik druk bezig met ons tweede boek over de huizen van Oudeschild. Soms komen we wat 'bijvangst' tegen, met andere woorden interessante informatie die niet in de tekst van het boek past. In dit geval gaat het om de katholieke familie Krabbé, die ook wel Krabbe, Crabbe, Crabee of Krap wordt genoemd. De kleine stamreeks hieronder begint met Jan Crabbe uit Deventer, die in 1651 in Amsterdam in ondertrouw ging. Zijn vrouw was afkomstig uit Zwolle. Hun kleinzoon belandde als herbergier in Oudeschild op Texel. De verbinding met ons nieuwe boek is duidelijk, maar er komen zoveel andere plaatsen aan bod dat de stamreeks ook van belang kan zijn voor genealogen die geen Texelse roots hebben. I. Jan Crabbe , geboren 1622/23 Deventer, kleermaker, koopt in 1661 het huis "de Vergulde Regen" aan de Nieuwezijds Achterburgwal (OZ) in Amsterdam, ondertrouwt voor de pui te Amsterdam 21-04-1651 Christina Cuijllers/Coijlerts/Kuijlerts , geboren 162...

In het Amsterdamse stadsarchief worden de zeebrievenregisters bewaard. Vooral in combinatie met andere bronnen kom je aardig wat te weten over een bepaalde zeereis van een schipper. De eerste jaren van deze zeebrievenregisters heb ik getranscribeerd. Waar mogelijk heb ik ook wat over het schip of de schipper opgezocht. Hoewel ik me wel realiseer dat e.e.a. lang niet compleet is, zet ik het vandaag toch alvast online. Zie verder het menu aan de bovenkant van deze blog.