Texelse genealogie

Op Texel was er in de 17e en 18e eeuw een schutterij. De schutterij was een burgermilitie, waaraan in principe alle weerbare mannen deelnamen. Ze moesten zelf zorgen voor een geweer, een pond kruit en een pond kogels, tenzij ze onvermogend waren. In het Huydecoperarchief zijn in inventarisnummer 419 nadere gegevens hierover te vinden o.a. uit 1653 en 1691. In 1691 betreft het de betalingen door de menisten op Texel. De menisten of doopsgezinden hadden namelijk principiële bezwaren tegen het dragen van wapens. Zij moesten toch verschijnen bij de monstering en een som geld betalen en er is een lijst gemaakt van deze mannen. Het meest complete overzicht van de burgermilitie is uit 1747 en is in dezelfde bron te vinden. Maarten 't Hart heeft daar een transcriptie van gemaakt, die via de site van de Historische Vereniging Texel is te downloaden . In Den Burg waren er 12 korporaalschappen. Bij de monstering in 1747 waren er 179 officieren en schutters uit Den Burg. Drieëntwintig man...

Het doopsgezinde echtpaar Jan Cornelisz Dijksen en Aaltje Ariens Bakker woonden in De Waal. Ze kregen in ieder geval zes kinderen die de volwassenheid bereikten: Cornelis, Adriaan, Maartje, Neeltje, Augustijn en Cornelis de jonge. Nadat Jan was overleden, zette Aaltje de boerderij voort met hulp van Augustijn en Cornelis de jonge. Op 6 december 1733 was Aaltje rond middernacht bezig in de keuken van haar huis aan De Waal toen ze gestommel hoorde. Aaltje wilde een kijkje gaan nemen. Ze ontdekte dat de keukendeur was dichtgebonden met een touw, zodat ze het vertrek niet kon verlaten. Gelukkig kwam haar 14-jarige zoon Augustijn thuis, zodat hij kon zien wie de snoodaards waren. Gerrit Jacobs, een kostganger van de schoolmeester aan De Waal, alsmede Cornelis Willemsz Boon, Jacob Aldersz Koorn, Jacob Klaasz en Jacob Lubbersz werden door hem op heterdaad betrapt. Ze hadden de ramen van het achterhuis vernield en daarna de achterdeur opengedaan om in het huis te komen. Later vernielden ze ...

Het archief van de familie Huydecoper is in bewaring gegeven aan het Utrechts Archief. Deels heeft dat betrekking op Balthasar Huydecoper, die van 1732 tot 1769 baljuw van Texel was. Zijn papieren zijn goed bewaard gebleven en daarin bevinden zich nogal wat stukken die betrekking hebben op het eiland. In inventarisnummer 387 kwam ik deze bij een geschraapte klagten tegen de smousinnen aan 't Oudeschil uit 1732 tegen. Het betreft een paar briefjes waarin ingezetenen zich beklaagden over enkele joodse vrouwen, die klaarblijkelijk textiel verkochten. Een door hen verkochte neusdoek die vierkant behoorde te zijn, was dat bij lange na niet. De koopvrouwen gebruikten ook onwelvoeglijke taal, aldus de getuigenverklaringen. Zo maakten ze de één uit voor schelm en twee anderen voor dronken beesten. Antisemitische motieven speelden hierbij zeker ook een rol. Ietwat warrig verklaarde Hendrik de Vries dat soodanige Smouse geen negootje op Tessel moghte doen alsoo der andere coopluij ...