Texelse genealogie

Op de pagina zeebrieven schreef ik al over de familie Schelvis uit Den Hoorn. Eén vroeg-achttiende-eeuwse telg wordt niet genoemd in dit eerdere verhaal, namelijk schipper Reijer Jansz Schelvis. In de zeebrievenregisters wordt hij vanaf 1714 genoemd, met als thuishaven Texel. In de loop van het jaar 1717 verandert de thuishaven in Amsterdam. Vaak zegt dat alleen iets over de herkomstplaats van de reders, maar in dit geval blijkt het te kloppen. Reijer krijgt namelijk in maart 1717 een kerkelijke attestatie mee uit Den Hoorn om deze te vertonen in Amsterdam. Waardoor deze verhuizing is ingegeven weet ik natuurlijk niet echt. Toch zal het er zeker mee te maken hebben dat hij met de Amsterdamse Neeltje Alderts getrouwd was in de zomer van 1712 in Sloterdijk. In 1714 en 1716 laten Reijer en Neeltje een kind Aldert dopen in Amsterdam. Daarna heb ik niets meer gevonden over Neeltje. Het zou goed kunnen dat ze in het kraambed gestorven is, zoals veel vrouwen in de achttiende eeeuw. Re...

Twee broers Hassing én een zus In de zeventiende eeuw woonden Barend en Jan Dirksz Hassing in Oudeschild. Over Barend kunnen we een paar nadere bijzonderheden melden: hij was getrouwd met Aaltje Simons en samen hadden ze een zoon Lammert. Ook waren ze de eerste eigenaars van het huis dat nu het adres De Ruyterstraat 44 heeft. Er is een vermelding uit 1695 van een loods Barend Dirksz Bleeker, vermoedelijk is dat dezelfde persoon als Barend Dirksz Hassing. Van Jan Dirksz Hassing is eveneens een andere achternaam bekend, hij tekent in 1689 met Jan Dirksz Broer. Van Jan weten we iets meer. Zijn geboortejaar ligt rond 1652. Hij was getrouwd met Trijn Cornelis en kreeg in ieder geval een zoon Cornelis en een zoon Dirk. Cornelis werd geboren omstreeks 1686, Dirk ongeveer in 1690. De beroepsmatige activiteiten van Jan werden enkele malen genoteerd. In 1681 was hij schuitenvoerder, in 1694 slijter van brood en in 1700 een van de pachters van de wezenput. Jan was eigenaar van een huis - nu...

In de archieven van de Admiraliteitscolleges in het Nationaal Archief kwam ik in 2000 een Texelaar tegen. Helaas heb ik destijds geen preciezere bronvermelding genoteerd. Leendert Jansz Pruijt had in 1724 aangemonsterd als kok op "de St. Franciscus" onder kapitein Claas Berkhout uit Zaandam. Op 21 mei werd het schip genomen door Algerijnen. Leendert werd in 1729 vrijgelaten nadat er 489 1/2 Algerijnse pecos waren betaald. Hij had betrekkelijk veel geluk: er waren ook zeelieden die pas na tientallen jaren werden losgekocht. Genealogisch gezien is het interessant dat er ook bij vermeld wordt, dat hij 52 jaar oud was (in januari 1729), gehuwd, en drie kinderen op Texel had. In 1703 was Leendert in de hervormde kerk van Den Burg getrouwd met Annetje Tijs. Ze lieten in 1704 een dochter Geertje dopen en in 1708 een tweede dochter Pietertje. Uit deze vermelding blijkt dat er nog een kind geweest moet zijn. Dat zal de latere grootschipper Jan Pruijt geweest zijn. In de encyc...

Een maand geleden gaf ik al een lijstje van Texelaars die enkele dagen doorbrachten in het Huis van Bewaring in Den Helder. Hier volgen nog een aantal vermeldingen uit hetzelfde inventarisnummer. Cornelis Snip, 16, ongehuwd, zoon van Dirk Snip en Elizabeth Krijne, geboren Texel, wonend Den Helder, arbeider, gereformeerd, 1m66 blauwe ogen bruin haar, wegens overtreding der wet op jacht en visserij, veroordeeld tot 3 dagen, 4-1/7-1-1872. Idem, veroordeeld tot 3 dagen wegens dezelfde overtreding, 23-2/26-2-1872. Idem, als beroep wordt nu schaapherder vermeld, veroordeeld tot 7 dagen wegens dezelfde overtreding, 4-5/11-5-1872 Leendert Griek, 43, gehuwd, zoon van Willem Griek en Meis Boon, geboren Texel, wonend Texel, schulpevisser, 1m70 blauwe ogen bruin haar, wegens het vissen in gesloten vistijd op 4-4-1872, veroordeeld tot 1 dag, 17-5/18-5-1872. Willem Timmer, 11, ongehuwd, zoon van Biem Timmer en Pietje Dogger, geboren Texel, wonend Texel, zonder beroep, chr. afge...

Het Noord-Hollands Rijksarchief heeft de registers van inschrijving van de gevangenen in het huis van bewaring van Den Helder in de periode van 1867 tot 1887 online staan. Hieronder vind je een selectie van Texelse wetsovertreders uit inventarisnummer 5 . Het gaat om meest kleine vergrijpen, waarbij de overtreder waarschijnlijk de keus had tussen een boete of vrijheidsberoving. Ik pretendeer overigens geen volledigheid, uit mijn aantekeningen valt niet meer op te maken of ik alle Texelaars heb genoteerd destijds. Pieter Gomes, 26, ongehuwd, zoon van Pieter Gomes en Martje Krijnen, geboren Texel, wonend Den Helder, rk, 1m72, slachtersknecht, blond haar, blauwe ogen, kwam in het huis van bewaring terecht wegens diefstal in dienstbaarheid, onveroordeeld, op 12-11-1870 naar Alkmaar getransporteerd. Klaas Luitze, zoon van Hendrik Luitze en Dieuwertje Bremer, geboren en wonende Texel, 18, arbeider, gereformeerd, 1m65, blond haar, blauwe ogen, werd veroordeeld tot een dag gevangeni...

Het notarieel archief van Texel is een rijke bron. Af en toe worden er verklaringen afgelegd over ruzies en vechtpartijen. Dergelijke incidenten speelden zich vrijwel altijd af onder invloed van drank, vaak in het holst van de nacht. Op 14 februari 1762 werd er in Oosterend gedanst ten huize van kastelein Anthonij Dalmeijer. Aanwezig waren ondermeer de 20-jarige Dirk Jacobsz Stark, zijn leeftijdgenoot Willem Jansz de Leeuw en de 18-jarige Gerrit Kuijper. Ook Claas Jacobsz Bakker uit Nieuweschild, een zoon van de commandeur Jacob Claasz Bakker, was in de kroeg. Hij danste met Barber Teunis, de dochter van Teunis Driever oftewel Teunis Drijver. Nadat ze samen twee deuntjes gedanst hadden, ging Barber naar buiten. Volgens aloud gebruik moest een meisje drie deuntjes dansen met degene die haar ten dans vroeg. Claas liep haar dus na, omdat hij nog een dansje tegoed had. Jan Willemsz Koppen liep ook meteen naar buiten, met een fles en een kelk in de hand. De precieze toedracht is niet ...